Black Friday’e hazır mısınız? Peki bu gelenek nasıl başladı? Ekonomiye nasıl etkileri var?

Bu Cuma dünya çapında pek çok marka ve firmanın indirim yaptığı, müşterilerin indirimlerden faydalanabilmek için mağazalarda izdiham yarattığı gün olan Black Friday (Kara Cuma).

Peki bu gelenek nasıl başladı? Ekonomiye nasıl etkileri var?

BBC Türkçe’nin aktardığına göre Black Friday, insanların her yıl Kasım’ın dördüncü perşembesinde kutlanan Şükran Günü’nden sonraki Cuma günü aileleriyle kent merkezlerinde alışverişe çıktığı ABD’de başlayan bir gelenek.

Bu günde olabildiğince fazla müşteriye ürün satmak isteyen şirketler ise indirimlerinde birbirileriyle yarışıyor.  Şükran Günü’nden sonraki cumaların bu özelliği, kent merkezlerinde trafik yoğunluğunu artırıyor.

ABD’DEN DÜNYAYA YAYILDI

Küreselleşmeyle birlikte Black Friday’de indirim yapma kültürü, ABD’den diğer ülkelere de yayılmaya başladı. Önce ABD’nin kuzey komşusu Kanada bunu benimsedi. Kanadalıların Black Friday’lerde sınır kentlerinden ABD’ye giderek alışveriş yapması, bunu kolaylaştıran bir etkendi.  Bugün Hindistan’dan Meksika’ya kadar çok sayıda ülkede Black Friday indirimleri yapılıyor.  İngiltere’de de 2010’dan itibaren Black Friday’e yönelik pazarlama kampanyaları arttı.

ABD’li çevrimiçi alışveriş sitesi Amazon, indirimlerini İngiltere sitesinde de uygulamaya başlarken ABD’li Walmart’ın sahibi olduğu ASDA süpermarketlerinde de Black Friday düzenlendi. İndirimler zamanla diğer şirketlere de yayıldı.

Sanal alışverişin yaygınlaşmasıyla birlikte internet siteleri Black Friday’den sonraki Pazartesi gününü Cyber Monday (Siber Pazartesi) ilan ederek o günlerde de büyük indirimler düzenlemeye başladı.

İnternet siteleri için yaratılan Black Friday alan adı olan .blackfriday de 2014’te kullanıma sunuldu. 2 yıl içinde 2 bine yakın site alan adını kullanmaya başladı.

İngiltere’deki iş dünyası gazetesi City A.M.’e göre ülkedeki Black Friday alışveriş hacmi 2015 yılında yaklaşık yüzde 30 artışla 1,1 milyar sterline ulaştı ve tarihte ilk defa 1 milyar sterlini aştı. Cyber Monday alışverişi de benzer bir artışla 720 milyon sterlinden 968 milyona çıktı.  ABD’de ise Black Friday’de harcanan para çok daha fazla.

TÜRKİYE’DE ‘AK CUMA’

Black Friday son yıllarda Türkiye’deki bazı mağazalarda da görülebiliyor.  Ülkenin en büyük çevrimiçi alışveriş sitelerinden biri 2015’te Black Friday indirimleri uygulamaya başlarken bir muhafazakar giyim firması ise Black Friday’e karşı aynı günü White Friday (Ak Cuma) ilan ederek indirim uyguladı.

Türkiye’deki müşteriler yalnızca Türk şirketlerinden değil, erişebildikleri uluslararası zincirlerdeki Black Friday indirimlerinden faydalanabiliyor.

Black Friday'e hazır mısınız? Peki bu gelenek nasıl başladı? Ekonomiye nasıl etkileri var? tablo1 9

Uluslararası bilgisayar oyunu mağazası Steam, bunlardan biri.  Yurtdışındaki Black Friday indirimlerinden faydalanan Türkler, kredi kartı şirketlerinin de dikkatini çekmeyi başarmış.

Türkiye’deki büyük bankalardan biri, bu yıl Black Friday’de yurtdışında alışveriş yapan veya yabancı sitelerden ürün alan müşterilerine özel ödüller veriyor.

Türkiye’deki Black Friday alışverişlerinin ABD ve İngiltere’deki kadar yaygın olmaması nedeniyle bu dönemdeki alışverişin cirosuna yönelik herhangi bir çalışma bulunmuyor.

Black Friday'e hazır mısınız? Peki bu gelenek nasıl başladı? Ekonomiye nasıl etkileri var? tablo2 7

İNDİRİM VE EKONOMİYE FAYDA KONUSUNDA İŞE YARIYOR MU?

Black Friday’de ilan edilen bazı indirimler gerçek indirim oranlarını yansıtmıyor.  “Yüzde 50 indirimli” diye sunulan bir ürünü başka bir mağazada daha uygun fiyata bulmak mümkün olabiliyor.

Bu yüzden çevrimiçi alışveriş sitelerinin gerçekten indirim yapıp yapmadığını anlamak için kurulan Camel Camel Camel, SlickDeals Price Tracker ve PriceZombie gibi siteler, Black Friday döneminde sıklıkla kullanılıyor.

Black Friday’in tüketicilere daha fazla para harcatarak ekonomiye bir katkı sunup sunmadığı da tartışma konusu.

Bazı araştırmalara göre insanlar Black Friday’de yaptıkları harcamalara karşılık Aralık ve Ocak aylarında daha az harcama yapıyor.

Odatv.com