Farkı Ülkelerde Rektörler Nasıl Belirleniyor?

Elbette bu bilgiler Bakanlar Kurulu’nca yayınlanan son kararnameye kadar geçerliydi. Biz de bunun üzerine merak ettik ve araştırdık. Farkı ülkelerde rektörler nasıl belirleniyor dersiniz?

Rektör, bir üniversitenin akademik ve idari olarak en üst düzey yetkilisidir. Latince kökenlidir ve bu Latincede ‘yöneten’ anlamına gelir. Sözcük, Hristiyanlık dininde kilisedeki yöneticilerden türetilmiştir. Özellikle Anglikan ve Katolik kiliselerinin bazılarında rektörler vardır.

Türk yüksek öğretim sistemine göre devlet üniversitelerinde rektör, üniversitenin öğretim üyeleri tarafından yapılan oylama sonuçlarının YÖK tarafından yapılacak sıralamanın Cumhurbaşkanı’na sunulmasından sonra Cumhurbaşkanınca değerlendirilip adaylardan birinin atanması sonucu göreve başlar. Görev süresi dört yıldır ve en fazla iki dönem bu görevde kalabilir.

Vakıf üniversitelerinde ise rektör, mütevelli heyeti (yönetim kurulu) tarafından seçilir ve YÖK’ün onayıyla göreve başlar.

ABD: Rektör, Aday Tespit Komitesinin belirlediği kişiler arasından Mütevelli Heyeti tarafından genellikle süresiz olarak atanır.

Avustralya: Aday tespit komitesinin belirlediği kişiler arasından “Council” tarafından 5-7 yıl süreyle atanır.

Avusturya: Rektör, Üniversite Meclisince ilgili üniversitenin profesörleri arasından 2 yıllık süreyle seçilir ve federal bilim ve araştırma bakanınca atanır.

Belçika: Akademik Konseyin ilgili üniversitenin profesörleri arasından önereceği 3 rektör adayından biri, eğitim bakanı tarafından seçilir ve kral tarafından 4 yıl süreyle atanır. Üniversitede idari işleri ayrı biri yürütür ve eğitim bakanı tarafından atanır. Mali işleri yürütecek kişi de maliye bakanınca atanır.

İngiltere: Oxford ve Cambridge dışında diğer üniversitelerde farklı atama var. Bağlı kolejlerin müdürleri arasından, en kıdemli öğretim üyelerinden oluşan Regent House tarafından Oxford’da 4, Cambridge’te 2 yıl süreyle seçilir. Diğerlerinde Aday Tespit Komitesinin belirlediği kişiler arasından Council’ce süresiz olarak atanır.

İskoçya: Üniversitede yetkili yönetici Aday Tespit Komitesinin belirlediği kişiler arasından Court’ça süresiz olarak atanır. Rektörü ise öğrenciler 3 yıllığına seçer.

Galler: Üniversiteyi oluşturan 5 fakültenin dekanları rotasyonla bu görevi yapar.

Danimarka: Rektör, Konsistorium tarafından ilgili üniversitenin profesörü ve doçentleri arasından 2 yıl süreyle atanır. Administrationchef, eğitim bakanı tarafından atanır.

Almanya: Rektör, üniversitelerin profesörleri arasından Seçici Komisyon tarafından önerilir ve eyalet eğitim bakanınca 2 yıl süreyle atanır. President ise profesör, öğrenci ve idari personel temsilcilerinden oluşan küçük bir heyet tarafından seçilir ve eyalet eğitim bakanınca en az 4 yıl süreyle atanır.

Fransa: Rektör millî eğitim bakanınca atanır. President ise öğretim üyeleri, öğrenci ve idari personel temsilcilerinin oluşturduğu konseyde önerilir ve millî eğitim bakanı tarafından atanır. Üniversitenin idari işlerini yürüten genel sekreter ve mali işlerini yürüten sayman, millî eğitim ve maliye bakanlarının ortak kararıyla atanır.

Hollanda: Rektör, Bakanlar Kurulunun belirlediği adaylar arasından kraliçe adına eğitim, kültür ve bilim bakanınca 2 yıl süreyle atanır. Ayrıca mali ve idari işlerden sorumlu Secretaris, College van Bestuur tarafından atanır.

İsveç: Seçici Kurulun seçtiği aday, Senatonun önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca 6 yıllık süreyle atanır. Ayrıca mali ve idari işlerden sorumlu üniversite direktörü Bakanlar Kurulunca atanır.

İsviçre: Kanton üniversitelerinde rektör, üniversitenin profesörleri arasından 1 ile 4 yıl arasında değişen süreyle seçilir ve kantonun eğitim bakanınca atanır. Federal teknik üniversitelerde rektör, Federal hükûmetçe 5 yıl süreyle atanır.

İtalya: Rektör, üniversitenin profesörlerince kendi aralarında 3 yıllık bir süreyle seçilir ve cumhurbaşkanınca atanır. Üniversite direktörü eğitim bakanı tarafından atanır.

Japonya: Üniversite Konseyince ilgili üniversitenin profesörleri arasından seçilir ve yerine göre vali, belediye başkanı veya eğitim, kültür ve bilim bakanı tarafından atanır. Bu kişilerin seçilen adayı reddetme hakkı vardır.

Kanada: Aday tespit komitesinin belirlediği kişiler arasından Board of Governors tarafından 5 veya 6 yıl süreyle atanır.

Norveç: Rektör, Üniversite Senatosunca ilgili üniversitenin profesörleri arasından 2 veya 4 yıllık bir süreyle seçilir ve kral tarafından atanır. Üniversite direktörü Bakanlar Kurulunca atanır.

Portekiz: Temsilciler Kurulunca ilgili üniversitenin profesörleri arasından 3 yıl süreyle seçilir ve eğitim bakanı tarafından atanır. Administrator, eğitim ve kültür bakanı tarafından atanır.

Yeni Zelanda: Aday Tespit Komitesinin belirlediği kişiler arasından, Council tarafından süresiz olarak atanır.

Yunanistan: Seçiciler Kurulunca ilgili üniversitelerin profesör ve doçentleri arasından 3 yıl süreyle seçilen rektör ve rektör yardımcıları eğitim bakanı tarafından atanır.

Matematiksel