Öğrenilmiş çaresizlik’tir bu. Muz cumhuriyeti deneyidir. – Yılmaz Özdil

Davranış biçimleri üzerine araştırma yapan bilimadamları, rastgele üç maymun seçip, kafese koymuşlar, kafesin tavanına da muz asmışlar. Muzu gören maymunlar, telleri tırmanıp uzanmaya çalışınca, basmışlar tazyikli suyu, basmışlar tazyikli suyu… Nerden geldiğini şaşıran zavallı maymunlar, paldır küldür yere yuvarlanmışlar, kafaları gözleri dağılmış. Mecburen uslu uslu oturmaya başlamışlar. Hepsi sırılsıklam.

Bakmışlar ki, bunlar öğrendi, ıslak maymunlardan birini çıkarıp, yerine kuru bir maymun koymuşlar. Kuru maymun acemi tabii, muzu görür görmez kapmak için derhal hamle yapmış. Yapmış ama, tazyikli suya gerek kalmamış, ıslak maymunlar kuru maymunun ayağına yapışmış hemen, çekmişler aşağıya, vermişler yumruğu, başımızı belaya mı sokacaksın diye… Böylece o da öğrenmiş. Gözucuyla muza baka baka, oturmuşlar uslu uslu… İkisi yaş, biri kupkuru.

Sonra, ıslak maymunlardan birini daha çıkarıp, yeni bir kuru maymun koymuşlar kafese… Bu sefer, ıslak olanı tazyikli su korkusuyla, kıdemli kuru olanı kanun böyle diye, girişmişler tekme tokat tecrübesiz kuru maymuna… Yeni kuru maymun ne olduğunu bile tam anlamamış ama, öğrenmesi gerekeni öğrenmiş şak diye, oturmuşlar uslu uslu, biri sırılsıklam, ikisi kupkuru.

Ardından, son ıslak maymunu dışarı çıkarıp, üçüncü kuru maymunu ittirmişler kafese… Garibim, muzu kapmaya teşebbüs edince, bin pişman olmuş, esaslı sopa yemiş öbür kuru maymunlardan… Netice itibariyle, neden dövdüğünü bilmeyen iki kuru maymunla, neden dövüldüğünü bilmeyen bir kuru maymun elde edilmiş. Tavandaki muza bakmamak için kafalarını öne eğmişler, oturmuşlar uslu uslu.

Öğrenilmiş çaresizlik’tir bu.

Muz cumhuriyeti deneyidir.

Korkaklıkla ahmaklık birbirine karışınca, illa kurunun yanında yaşın yanmadığını, yaşın yanında kurunun da yanabildiğini kanıtlar.

Posterlerinden tanırsınız.
Hani şu, mevzu ne olursa olsun “görmedim, duymadım, konuşmadım” diyen üç maymun vardır ya, işte onlar.

E hal böyleyken…
Ve “o hal” devam ederken…
Başbakanımız Binali Yıldırım “muhalif gazetelerin kapatılacağı iddiası doğru değil” dedi, yüreğime su serpildi doğrusu.
Özgür bir ülkede gazetecilik yapmak hakikaten güzel bir duygu.

Ama lütfen çok rica ederim.
Okurken fıstık atmazsanız sevinirim

Yılmaz Özdil