Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin

“Konserlerde, Chopin’in ilk notaları duyulduğu anda, salondaki dinleyicilerin mutluluk içerisinde derin bir nefes aldığını duyarız…” -Arthur Rubinstein, 1960

19’uncu yüzyıl, Avrupa’nın kabuk değiştirdiği bir dönemdi. Fransız İhtilali, milliyetçilik akımları, sanayi devrimi, savaşlar ve dahası, sadece dönemin belli müzisyenlerini değil tüm sanatçılarını derinden etkiledi. Onlardan biri de daha hayatının baharında ülkesinden ayrılmak zorunda kalan ve ömrünün sonuna kadar da ülkesinden ve ailesinden uzakta sürgün hayatı yaşayan Frédéric Chopin idi.

1 Mart 1810 tarihinde doğduğu kabul edilen Chopin, Fransız göçmeni bir baba ve Polonyalı bir annenin ikinci ve tek erkek çocukları olarak Polonya’da dünyaya geldi.

İlk müzik derslerini annesinden alan Chopin’in bir deha olduğu altı yaşına geldiğinde anlaşıldı. 12 yaşına geldiğinde artık öğretmeninden öğrenecek pek bir şeyi kalmamıştı. Yine de kendini geliştirmeyi hiç bırakmadı ve liseyi bitirince konservatuvara kaydoldu. Daha o yaşta Viyana opera binasında verdiği büyük konser ile Polonya’nın en iyi piyanisti olarak kabul ediliyordu.

Frédéric Chopin 2  Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin Fr C3 A9d C3 A9ric Chopin 2

Babasının Fransız olmasından dolayı Fransızların hep sahiplenmeye çalıştığı fakat müziğe bakışı, eserleri, yorumu ve ülkesine olan büyük aşkı ile her zaman Polonyalı olduğunu gösteren Chopin’in aklı, hayatı boyunca hep Rus işgali altındaki ülkesinde oldu. Eserlerindeki bu hüzün, bu duygusallık sanki aşkı anlatıyormuş gibi görünse de büyük ölçüde vatan özlemidir aslında.

Frédéric Chopin kalbinin gömüldüğü kilise- varşova  Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin Fr C3 A9d C3 A9ric Chopin kalbinin g C3 B6m C3 BCld C3 BC C4 9F C3 BC kilise var C5 9Fova
Frédéric Chopin kalbinin gömüldüğü kilise – Varşova

İşgal altındaki Polonya’sının sesini her zaman içinde hissediyor, bunu eserlerine yansıtıyordu. 8 Eylül 1831’de Chopin, Stuttgard’a vardığında, Varşova’nın yeniden Rusların eline geçtiği haberini aldı. Bunun üzerine, Schumann’ın “Çiçekler arasına saklanmış toplar (bombalar)” diye anlattığı 12 numaralı etütünü (Revolutionary Etude) besteledi.

Hayatı boyunca sadece piyano eserleri bestelemiş, hiç senfoni veya opera bestelemeden adını tarihin en büyük bestecileri arasına yazdırmayı başarmıştır. Bu başarısının sebebi piyano tekniklerine getirdiği yenilikçi tarzdır. “Akıl alır gibi değil” dedirten birçok eseri ile Romantik Dönem başta olmak üzere, klasik müziğin en büyük öncülerinden olmuştur. Bu yeteneğinin ve hayal gücünün Debussy, Rachmaninov, Fauré, Scriabin gibi birçok besteciye önemli ölçüde katkısı olmuştur.

muzeum czartoryski krakow-polonya2  Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin muzeum czartoryski krakow polonya2
Polonya Czartoryski Krakow Müzesi

Büyük aşk: George Sand

Chopin, uzun dönemli tek ilişkisini, yakın arkadaşı Liszt aracılığıyla tanıştığı George Sand ile yaşadı. 1838-1847 yılları arasında beraber olan ikilinin aşkı daha çok George Sand’in kendini, sağlığı gün geçtikçe bozulan Chopin’in bakımına adamasından ibaretti. İlişkileri sürekli olaylı geçiyordu.

muzeum czartoryski krakow-polonya  Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin muzeum czartoryski krakow polonya
Polonya Czartoryski Krakow Müzesi

Chopin, son zamanlarda çok yoğun ve verimli çalışıyor, ama bestelerini pek kolay yazamıyordu. Gece yazdığını ertesi sabah siliyor, tekrar beğenmeyip sonraki gece yeni baştan ele alıyordu. Bu titizlik ve gerginlik içinde, bazen bütün gün piyanosunun başında ağladığı oluyordu. Her akşam, o gün yazdıklarını George Sand’a dinletiyor, ne düşündüğünü soruyordu. George Sand, Chopin’i üçüncü çocuğu olarak görmeye başlamıştı. Onu sürekli sabırla dinliyor, cesaret vermeye çalışıyordu. Bu durum, Chopin’i etkilediği kadar aşklarını da etkiledi…

Chopin şehre ilk kez tek başına yolculuk ediyordu. Paris’te karşılaştıklarında birbirlerine söyledikleri birer kelimeyi geçmedi:

“Nasılsınız?”
“İyiyim.”

O günden sonra da tekrar birbirlerini görmedikleri söyleniyor.

polonez op 53 (kendi el yazısı)  Savaşın koynunda, aşkın narin sesi: Frédéric Chopin polonez op 53 kendi el yaz C4 B1s C4 B1
Polonez op 53 (Kendi el yazısı)

Sand’dan ayrıldıktan sonra sağlığı giderek kötüleşen Chopin, 1848’de son konserini verdi. 17 Ekim 1849’da Paris’te hayata veda etti. Pére-Lachaise mezarlığında gömüldü. Fransa’da iken, bir arkadaşının hediye ettiği ve hep yanında taşıdığı bir kavanoz, Polonya toprağı ile birlikte kalbi de, isteği üzerine Polonya’da bir kilisede yapılan anıta gömülmüştür.

Vasiyetinde iki isteği vardı: Onurlu bir şekilde gömülmek ve yayımlanmayan bestelerinin yakılması. Bunlardan sadece ilk isteği, abartısız şekilde ailesinin ve dostlarının katıldığı bir törenle gerçekleşti. Chopin’in yakılmasını istediği eserleri ise hâlâ kalbimize dokunmaya devam ediyor.

Sol Minör Ballade, No.1 – Piyanist filminden

Kaynak: https://gaiadergi.com/savasin-koynunda-askin-narin-sesi-frederic-chopin/