Tüm yönleriyle çok eşlilik: Aldatmaktan farkı nedir? Çok eşliler de birbirini aldatır mı?

Poliamori ya da Türkçe karşılığıyla “çokaşklılık”, karşılıklı anlaşmaya dayalı çok eşli olma durumuna verilen ad. Kavram, birkaç partner arasında gerçekleşen duygusal yakınlığı ifade ediyor. Aldatma ise birbiriyle birlikte olmaya söz veren iki insandan birinin ya da her ikisinin ilişki dışında gizli cinsellik yaşaması ve bunu yaparken aynı zamanda tek eşli gibi davranarak partnerine yalan söylemesi olarak tanımlanıyor. Oysa poliamoride partnerlerden her biri diğerinin birden fazla partnerinin olduğunun bilgisine sahiptir ve buna rıza gösterir. Ne var ki, gerçek hayatta işler her zaman bu kadar muntazam yürümez ve insanlar birbirini aldatır.

Başarısız tek eşliler

Bazı insanlar, bir süre –bazen yıllarca- tek eşliliği sürdürmeyi deneyip kendilerini sürekli aldatırken bulduğunda, swing ya da karşılıklı anlaşmaya dayalı çok eşlilik ile –buna açık ilişki de diyebiliriz- poliamoriyi yaşamaya başlıyorlar. Bu konu üzerinde yürütülen ve 15 yıl süren bir araştırmada, poliamoriyi yaşayan çiftler arasında partnerlerini sevdikleri halde tek eşliliği sürdüremediklerini belirtenler olduğu gözlemlendi. Partnerler, genellikle daha önceden planlayarak eşlerini aldatmıyorlardı; ve sonrasında utanç ve suçluluk hissediyorlardı. Bu ise öz saygı ile ilgili sorunlara ve aldatıldığını öğrenen partnerin acı çekmesine yol açıyordu.

Daha önce aldatmış olan ve artık karşılıklı anlaşmaya dayalı çok eşli bir ilişki yürütenler, artık yalan söylemek ve saklamak zorunda olmadıkları için, ayrıca partnerlerinin üzülmesine yol açmadıkları için çok büyük rahatlama yaşadıklarını belirtiyorlar. Poliamoriye geçen ilişkilerde, aynı zamanda daha önce aldatılmış olan taraflar da, bu şekilde daha iyi hissettiğini ifade ediyor.

Bunların dışında bilimsel çalışmaların ortaya koyduğu çok ilginç bir sonuç daha var: Partnerler çok eşliliği anlaşarak uyguladıklarında cinsel yolla bulaşan hastalıkların sayısında azalma olurken, çok eşliliğini saklayan yani aldatan taraflarda bu hastalıklar artış gösteriyor.

Duygusal aldatma

Bazı çiftler için cinsellik içermese bile, ilişki dışında biriyle duygusal yakınlık hissedilerek konuşulması da aldatma sayılıyor. Bu durum özellikle de duygular ve düşünceler asıl partnerle paylaşılmadığında geçerli. Çok eşliliğin herhangi bir türünü yaşayan çiftlerin genellikle cinsel anlamda çeşitliliği savunurken duygusal olarak tek eşliliğin önemini vurguladıkları düşünüldüğünde, partnerlerden birinin başka biriyle duygusal yakınlık geliştirmesinin veya ona aşık olmasının hayli tehlikeli olduğu söylenebilir. Dolayısıyla çok eşli ilişkilerde partnerler bazen diğerinin belirli bir kişiyle görüşmeyi sonlandırmasını isteyebilir.

Bazı durumlarda çok eşli çiftler, “üç kuralı” uygulayabiliyor. Bu kuralda taraflar, ilişki dışında görüştükleri kişiyle sadece üç kere cinsel birliktelik yaşıyor ve ardından o kişiyle asla cinsel birliktelik yaşamazken, onunla bir daha görüşmüyor da. Ancak duygusal bağ kurmak yasaklanmış olsa da, çiftlerden biri birliktelik yaşadığı bir diğer kişiye yakınlık hissedebiliyor ve partnerinin onun artık görüşmeyi sonlandırdığını düşünmesine rağmen gizlice o kişiyle görüşmeye devam edebiliyor. Burada görüşme olarak adlandırdığımız şey, online olarak mesajlaşmak, birlikte öğle yemeği yemek, ya da cinsel içerikli mesajlaşmalar olabilir.

Saklamak ve yalan söylemek

Birçok durumda, gizli gelişen duygusal bağ ile birlikte taraflar birbirini özlüyor ve gizli bir ilişki kurabiliyor. Bu ise gizli ilişkisi olan kişinin, partnerine nerede olduğuna ve ne yaptığına dair sürekli yalan söylemesine yol açarken tüm ilişkilerde önemli bir kural olan dürüstlüğe zarar veriyor.

Se*s anlaşmalarını bozmak

Çok eşli ilişkilerde tüm aldatma türleri cinsel veya duygusal iletişim şeklinde gerçekleşmiyor. Bazen taraflar, görüşmesinin ve cinsel birliktelik yaşamasının partneri tarafından onaylandığı durumlarda dahi, çift arasında cinsel birliktelikle ilgili daha önce belirlenen sınırların dışına çıkarak da aldatabiliyor. Bu, prezervatif kullanmamak ya da herhangi bir şekilde korunmamak, çiftin yatağı veya evi gibi çifte özel yerlerde se*s yapmak, çiftin sadece kendi ilişkilerine özel kalmasına karar verdiği pozisyonları uygulamak ve daha bunun gibi birçok şey olabilir.

Aldatan bir partnere sahip olmak

Bazı çok eşli ilişkilerde çiftler, tek eşli gibi davranarak partnerine yalan söyleyen insanlarla birliktelik yaşayabiliyor. Peki, partnerini aldatan biriyle birliktelik yaşamak da aldatmak olarak sayılır mı? Bu belirsiz durum, hala bazı çok eşli çiftler tarafından aldatma sayılıyor; ve dürüstlüğe ve şeffaflığa önem veren çok eşliler, partnerini aldatan kişilerle birlikte olan bir kişiyle ilişki yaşamak istemiyor. Bir başka deyişle, çok eşli ilişki türüyle birlikte ortadan kalkmış gibi görünen aldatma, hala farklı şekillerde kendini gösterebiliyor.

Kaynak: psychologytoday.com